Қазақстан достық пен татулық мекені бойынша олимпиада

ҚАЗАҚПЕН ҚАЗАҚПЕН

ҚАЗАҚША ҚАЗАҚША

СӨЙЛЕСУ СӨЙЛЕСУ

КЕРЕК КЕРЕК

Қазақстан мемлекетінің тіл Қазақстан мемлекетінің тіл

туралы заңы туралы заңы

1. Мемлекеттік тілдің мемлекеттік басқару тілі ретінде 1. Мемлекеттік тілдің мемлекеттік басқару тілі ретінде

қолданылуын нақтылау қолданылуын нақтылау; ;

2. Тіл саласындағы нормативтік-құқықтық базасын жетілдіру, 2. Тіл саласындағы нормативтік-құқықтық базасын жетілдіру,

әсіресе жаңа технология саласында; әсіресе жаңа технология саласында;

3. Мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік тілді меңгеру 3. Мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік тілді меңгеру

міндеттерін орындау үшін шаралар қолдану; міндеттерін орындау үшін шаралар қолдану;

4. Тіл туралы Заңды жүзеге асыруға қажетті ғылыми- 4. Тіл туралы Заңды жүзеге асыруға қажетті ғылыми-

әдістемелік, материалдық-техникалық және кадрлық әдістемелік, материалдық-техникалық және кадрлық

ресурстарды барынша тиімді пайдалану; ресурстарды барынша тиімді пайдалану;

5. Тілді оқыту мен үйретудің озық әдістемелері мен жаңа 5. Тілді оқыту мен үйретудің озық әдістемелері мен жаңа

технологияларын енгізу; технологияларын енгізу;

6. Мемлекеттік тілдің қоғамдық қызмет аясын кеңейту, іс- 6. Мемлекеттік тілдің қоғамдық қызмет аясын кеңейту, іс-

қағаздарын кезең-кезеңімен мемлекеттік тілге көшіруді қағаздарын кезең-кезеңімен мемлекеттік тілге көшіруді

нақты қолға алу. нақты қолға алу.

Түркі халықтарының Түркі халықтарының тілдері туралы: тілдері туралы:

Ең таза тіл – тек қана бір тілді Ең таза тіл – тек қана бір тілді біліп, парсылармен араласпайтын, біліп, парсылармен араласпайтын,

жат жұртқа барып-келіп, қарым- жат жұртқа барып-келіп, қарым-

қатынас жасамайтын адамдардың қатынас жасамайтын адамдардың

тілі. Екі тіл білетін және шаһар тілі. Екі тіл білетін және шаһар

халықтарымен араласып тұратын халықтарымен араласып тұратын

адамдардың тілдерінде шұбарлық адамдардың тілдерінде шұбарлық

болады. Соғдақ, кенжек, арғу болады. Соғдақ, кенжек, арғу

тайпалары дәл сондай екі тіл тайпалары дәл сондай екі тіл

білетіндерге жатады. білетіндерге жатады.

Қай тіл көп Қай тіл көп тараған? тараған? Дүние жүзінде ең көп тараған тіл қайсы Дүние жүзінде ең көп тараған тіл қайсы дегенде, біреулер ағылшын тілі десе, енді дегенде, біреулер ағылшын тілі десе, енді

біреулер қытай тілі деп жауап береді. Бұл екі біреулер қытай тілі деп жауап береді. Бұл екі

пікірдің қайсысы дұрыс? Бірінші орынды, сөз пікірдің қайсысы дұрыс? Бірінші орынды, сөз

жоқ, ағылшын тілі алады, өйткені ол дүние жоқ, ағылшын тілі алады, өйткені ол дүние

жүзінде ең көп тараған халықаралық тіл болып жүзінде ең көп тараған халықаралық тіл болып

табылады. Ал егер бір тілде сөлеушілердің саны табылады. Ал егер бір тілде сөлеушілердің саны

бойынша анықтасақ, ағылшын тілі екінші бойынша анықтасақ, ағылшын тілі екінші

орында тұрады. АҚШ Лингвистика институтының орында тұрады. АҚШ Лингвистика институтының

жуырда жүргізген зерттеулерінің нәтижесі жуырда жүргізген зерттеулерінің нәтижесі

бойынша, сол бір тілде сөйлейтіндердің саны бойынша, сол бір тілде сөйлейтіндердің саны

жағынан ең көп тараған тіл қытай тілі екені жағынан ең көп тараған тіл қытай тілі екені

көрінеді. Бұл тілде 844 млн. адам сөлейді екен. көрінеді. Бұл тілде 844 млн. адам сөлейді екен.

Ағылшын тілінде – 434 млн., хинди тілінде – 338 Ағылшын тілінде – 434 млн., хинди тілінде – 338

млн., испан тілінде – 331 млн. Адам сөйлейді. млн., испан тілінде – 331 млн. Адам сөйлейді.

Тіл туралы мақал- Тіл туралы мақал-

мәтелдер мәтелдер:

Тіліңмен жүгірме, біліммен жүгір. Тіліңмен жүгірме, біліммен жүгір.

Кітап-ғылым — тілсіз мұғалім. Кітап-ғылым — тілсіз мұғалім.

Оқу алды — қызыл тіл, Оқу алды — қызыл тіл,

бірден соңғы мергеншіл. бірден соңғы мергеншіл.

Кылышынан кан тамған батырды, Кылышынан кан тамған батырды,

Тілінен бал тамған акын алады. Тілінен бал тамған акын алады.

Өнер алды – кызыл тіл Өнер алды – кызыл тіл.