Шәкәрім Құдайбердіұлының Қалқаман-Мамыр поэмасы

Сабақ: қазақ тілі

Мектеп: Шаған ЖОББМ

Күні:14.12.16

Мұғалімнің аты-жөні: Жолдасқалиева Г.Ж

Сынып:8а

Қатысқаны: Қатыспағаны:

Сабаққа негізделген оқу мақсаттары:

Ш.Құдайбердіұлының өмірі мен шығармашылығы туралы білімін толықтыру. "Қалқаман-Мамыр" поэмасын толық талдау.

Сабақ мақсаттары: анықтауыш туралы білімдерін толықтыру

Барлық оқушылар: Өмірі мен шығармашылығы туралы толық танысады.

Оқушылардың басым бөлігі:Поэма мазмұнын меңгереді.

Кейбір оқушылар: Кейіпкерлер бейнесіне талдау жасай алады.

Алдыңғы оқу:

Төменгі сыныпта алған білімдерін еске түсіру.

5,6,7-сынып бойынша

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Басталуы

Ортасы

1. Оқушы түсініктемесі

1. Шәкәрім кім? Ол туралы не білесіңдер? Қандай шығармалары бар? Шәкәрімге Абай қалай әсер етті?

Поэма мазмұнымен жұмыс1. «Қалқаман – Мамыр» поэмасы суреттелген кезеңде қазақ халқының жағдайы қандай еді? Ақынның бұл кезеңді жырға қосуда қандай мән бар? 2. Қалқаман мен Мамырдың жақындықтары қандай? Мәмбетей жағы Әнет бабаның шешіміне неге қарсы болды? 3. Әнет баба Қалқаманды неге оққа байлады? Қалқаман неге наразы болды? ІІ. Ендігі кезек шығарманың композициялық құрылымына талдау, бұл талдауды

І топ орындайды. а) Оқиғаның басталуы – Қалқаман мен Мамырдың – кездесуі. ә) Байланысы – Екі жастың бір – бірін ұнатуы – бастаңғы жасауы, сөз байласуы. б) Дамуы – Мамырдың біреуге айттырылуы в) Шарықтың шегі – Екі жастың серттесуі, жанжал – теориясы г) Шығарманың аяқталуы – Мамырдың өлімі, Қалқаманның елден кетуі. Жоңғар шабуылы ІІ топ – Тірек сызба арқылы образдарға талдау жасайды. Қалқаман ,Мамыр ? Әнет баба Көкенай ІІІ топ – жырдың поэтикалық тіліне талдау жасайды. Мына кесте бойынша толтырады: 1 Суреттеу Өткен іс ойға күңгірт, көзге танық, Көрмесе де, білгенге бәрі анық. Мың жеті жүз жиырма екінші жыл, Қазақтың сыр бойында жүргені анық 2 Диалог Қалқаман мен Мамырдың сөйлесуі. 3 Портрет мінездеу Әнет бабаң – арғынның ел ағасы, Әрі би, әрі молла, ғұламасы. Орта жүзге үлгі айтқан әділ екен, Сол кезде тоқсан беске келген жасы 4 Теңеу Бабаңның нұр жүзі болды мұздай 5 Эпитет Жылы жүрек өзіне жар тапқандай Салқын термен мөлдіреп нұрлы жүзі. Өлең құрылысына талдау. 11 буынды қара өлең ұйқасы 2 – 3 оқушыға бір шумағын талдату. ІІІ. Поэманы талдауды пікірталаспен толықтыру. 1 – топ Жақтаушы

2 – топ Даттаушы 1. Қалқаман мен Мамырдың қосылуы дұрыс па? Дәйектеме – Қалқаман мен Мамырдың қосылуы дұрыс. Аргумент – «Махаббатсыз дүние бос, Хайуанға оны қосыңдар» Абай. Жауап: Қалқаман мен Мамырдың қосылуы дұрыс. Ол – адал махаббат иелері. Бірін – бірі…