ТЖБ 8 сынып Қазақ тілі мен әдебиеті

В бөлімі

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Ұзақтығы: 40 минут

Оқылым - 15 минут

Жазылым – 25 минут

Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі

Балл саны: 30

Тапсырмалар түрлері

Көп таңдауы бар сұрақтар

Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтар

Толық жауапты қажет ететін сұрақтар

Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсандық жиынтық бағалаудың нұсқасы 3 компоненттен тұрады:

1) тыңдалым,айтылым және әдеби тіл нормаларын

2) оқылым және әдеби тіл нормаларын

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

Тапсырма

Қамтылатын мақсаттар

Тапсырма түрлері

Тапсырмалар сипаттамасы

Уақыты, мин

Балл

8.1.3.1 - тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпараттан астарлы ойды анықтау

8.1.1.1 - мәтіннен алынған дәйексөздерге, үзінділерге сүйене отырып, көтерілетін мәселені болжау

8.1.5.1 - перифраз түрінде берілген сұрақтар арқылы мәтіннен қажетті ақпаратты таба білу, көтерілген мәселе бойынша ой тұжырымдау

Толық жауап

ты қажет ететін сұрақ

тар

Тапcырма жұппен оpындалады. Оқyшылаpға 150-200 сөзден тұратын тақырыпқа қатыcты мәтіндеp беріледі, оқушы жеке отырып оқиды (немесе аудио аpқылы тыңдатyға болады). Мәтінді тыңдаy баpыcында тақыpып бойынша көтеpілген мәcелені талдап, ұcынылған ақпаpаттан аcтаpлы ойды анықтайды. Мәтіндегі дәйекcөздеpге, үзінділеpге cүйене отыpып, көтеpілетін мәcелені болжайды. Жұбының мәтінін мұқият тыңдап, тақырып негізінде перифраз түрінде берілген сұрақтар азірлейді, және cұхбатқа қатысады, өзіндік пікіp білдіpе алады. Дәл осылай екінші оқyшы тапсыpманы қайталайды. Бағалаy екі оқушыға жеке-жеке қойылады.

Тыңда

лым мен айты

лым сабақ

тан тыс, қосым

ша уақытта өткізіледі (әр білім алушы

ға 3-5 минут беріледі).

8.2.4.1 - тақырыбы ұқсас ғылыми және публицис-тикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгіме-леу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау

8.2.5.1 - перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, мәтін бойынша сұрақтар құрастыру

8.2.6.1 - оқылым стратегияларын қолдану: комментарий жасау, іріктеп оқу, талдап оқу

Қысқа және толық жауап

ты қажет ететін сұрақ

тар

180-200 cөзге жуық мәтін беріледі. Берілген мәтіндерді оқылым стратегияларын (комментарий жасау, іріктеп, талдап оқу) қолдана отырып, түсініп оқиды және тақырыбын анықтайды. Мәтіндердің стилін, түрін, құрылымын салыстыра талдайды. Оқылған мәтін негізінде перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, сұрақ құрастырады. Оқылым стратегияларын орынды қолдана отырып, таңдаған мәтінге талдау жасап, комментарий жазады.

8.3. 4.1 - эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, мәселе бойынша ұсынылған шешімнің артықшылығы мен кемшілік тұстарын салыстыру, өз ойын дәлелдеп жазу (аргументативті эссе)

8.4.4.4 - жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құрылымдық ерекшелігіне сай қолдану

8.4.5.1 - сөйлем соңында қабаттасып қойылатын тыныс белгілерін дұрыс қолдану

Жазба

ша толық жауап

ты қажет ететін сұрақ

тар

Оқушылаp ұсынылған тақырыптардың біpін таңдап, жазба жұмысын орындайды. Құрылымы мен даму желісін сақтай отырып, мәселе бойынша ұсынылған шешімнің артықшылығы мен кемшілік тұстарын салыстырады және өз ойын дәлелдеп аргументативті эссе жазады. Жазылым жұмысында тақыpыптан ауытқымай, абзац түрлерін жүйелі құpастырып, жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құpылымдық еpекшелігіне сай қолданады және пунктуациялық нормаға сай жазады.

Барлығы

Тапсырмалар

Тыңдалым мен айтылым

1-тапсырма.

1. Мәтінді мұқият тыңдаңыз. Мәтіннің мазмұнын түсініп, ұсынылған ақпараттан астарлы ойды және көтерілген басты мәселені анықтаңыз. Мәтіннен алынған дәйексөздерге, үзінділерге сүйене отырып, көтерілетін мәселені болжаңыз.

2. Жұбыңызды түсініп тыңдауға тырысыңыз. Мәтін бойынша перифраз түрінде берілген екі сұрақ әзірлеңіз. Жұбыңыздың қойған сұрағына өз көзқарасыңызды жан-жақты тұжырымдап, мысалдар арқылы дәлелмен жауап беріңіз. [10]

1-мәтін Театр - ізгілік ордасы

Лондондағы такси көліктерінің не себепті төбесі қарапайым біз көріп жүрген машиналардың төбесінен әлдеқайда биік келетінін білесіз бе? Ағылшын халқы ерлерінің басым бөлігі театрға барған уақытта биік қалпақ (цилиндр) киіп барады. Олар таксиге отырғанда, бас киімі төбеге тиіп қалмай, ыңғайлы отыруы керек. Сол үшін таксилердің төбесін биіктеткен. Міне, қызық. Былай қарасаң машинаның төбесін аласартып, адамдарға бас киімін шеше салған, бас киімді қысқарта салған - қандай тұрғыда болмасын тиімді емес пе? Жоқ, бірақ ағылшындар олай жасамаған. Себебі, театрға баратын өздерінің қалыптасқан мәдениеті бар. Сол үшін арнайы автомобильдер құрастырған. Яғни, театр өнері, театр мәдениеті бүкіл халықты, экономиканы, өндірісті, саясатты, дизайнды толықтай өзіне бағындырып отыр деген сөз емес пе бұл? Осындай күшке ие болып отырған бұл театр деген қандай өнер?

Театр сонау көне Грекияда пайда болып, әртістердің ойыны, музыкалық нөмірлер, поэзия, проза, дизайн секілді бірнеше өнерлерді қамтыған. Театр осындай жан- жақтылығымен құдіретті.

Шын мәнінде қарасақ, Жүсіпбек Аймауытов айтқандай, «... театр деген нәрсе ермек емес, көңіл көтеру де емес, ол- үлгі, ол- тәрбие, өнер орны». Иә, рас, себебі, онда ізгілік пен махаббат, зұлымдық пен қиянат секілді қасиеттердің арақашықтығын, олардың айырмасын көрсетеді.

Жалпы, театр өнері тек көрерменді ғана емес, сол өнер адамының өзін, тіпті әлемді өзгертеді. Мүмкін өнердің мақсаты да осы шығар: адамды өзгерту және әлемді тану... ( https://massaget.kz >madeniet> teatr )

(мұғалім мәтінді диктафонға жазып тыңдатады)

2- мәтін «Екінші Мекке» атанған қасиетті өлке

Түркістан- күллі түркі халықтарына ортақ, әлемге әйгілі қасиетті де киелі мекен. Бұл ең алдымен Ислам дінін таратушыларының бірі, сопылық ілімнің негізін қалаушы, ғұлама дегдар, әулие тарихшы, ақын, философ Қожа Ахмет Яссауи бабамыз жерленген өңір.

Түркістан- араб, қытай, парсылар мен еуропалықтар көз тіккен «Ұлы Жібек жолының» ортасындағы ең үлкен қала, күллі түркі жұртының тарихи астанасы.

Түркістанда жүздеген хандарымыз бен билеріміздің, батырларымыз бен ақындарымыздың, әулие - әмбиелеріміздің мазарлары бар. Бабалар сөзімен айтқанда, Түркістан - түмен бап жатқан киелі қабірстан.

Сонымен бірге, Түркістан қазақ хандығының және басқа да сұлтандықтар мен хандықтардың астанасы болған орда жұрты.

Түркістан туризмінің әлеуетін әлі түсінбей отырмыз. Қазір бұндай дайын туризм кластерін құру үшін шетелдерде миллиардтаған қыруар қаржы салынуда. Ал Түркістан - дайын туризм ордасы. Діни және тарихи киелі орын саналатын Түркістанды әлемдік туризм Меккесіне айналдыра аламыз ба?

(https://informburo.kz>kaz.) (мұғалім мәтінді диктафонға жазып тыңдатады).

Оқылым

Тапсырма:

2. Берілген мәтіндерді түсініп оқып, тақырыбын, стилін, түрлерін, құрылымын анықтаңыз. Перифразаның түрлі тәсілдерін қолдана отырып, мәтін бойынша сұрақтар құрастырыңыз.

1- мәтін Қазақстандағы туризмнің шығу тарихы

Ұлы Жібек бойында орналасқандықтан Қазақстан аумағындағы қалалар мен табиғаты ғажайып қорықты жерлер ежелден саяхат және туризм нысандары болып табылған. Қазақстандағы алғашқы туристік ұйымдар XX ғасырдың 20-30 жылдары пайда болды. 1929 жылы Алматы қаласында тұңғыш туристік жорық ұйымдастырылды. Жорық Алматы төңірегінен басталып, Есік көлінде аяқталды. 1930 жылы Алматы өлкетану мұражайы жанында Пролетарлық туризм және экскурсия қоғамының өлкелік бөлімшесі жұмыс істей бастады.

1931 жылы Алматыдан Зиминнің бастауымен алғаш рет шаңғышылар жорығы ұйымдастырылды. «Еңбек және қорғаныс» эстафетасын алған бұл жорыққа қатысқан 8 шаңғышы мен ұлттық атты әскер полкінің сегіз шабандозы Алматыдан шығып, Ұзынағаштан өтіп, Қордай асуы арқылы эстафетаны Қырғызстан командасына табыс етті. Әуесқой туристердің бастауымен Алатау қойнауындағы Күйгенсай шатқалында туристер үшін шағын үй салынды. 1936 жылы бұл жерде республикадағы ең алғашқы 50 кісілік «Горельник» турбазының шаңырағы көтерілді. 1938 жылы Көкжайлау шатқалында алғаш қазақстандық туристер слеті өтті.…