Жылуөткізгіштік, конвекция және сәуле шығару, 8-сынып

Сабақ тақырыбы: Жылуөткізгіштік. Конвекция. Сәуле шығару

Оқу мақсаты: Жылу берілудің түрлерін салыстыру

1-топтың эксперименттік тапсырмалары

Төменде сіздерге штатив, спиртовка, сіріңке, темір және алюминнен жасалған шыбықтар, кеңсе кнопкасы, пластилин берілген.

1.Осы құралдарды пайдаланып жылуөткізгіштік құбылысын сипаттаңдар

2.Жылу өткізгіштің заттың тегіне байланысты болатынын түсіндіріңдер

Штатив, пробирка, су, мұз, жанарғысы берілген.

3.Жылу өткізгіштік заттың күйіне байланысты екенін дәлелдеңдер

Тәжірибе нәтижесін топта талдаңдар

4.Жылу өткізгіштігі жақсы және нашар денелерге мысал келтіріңдер

5. Оқулықтағы 2-жаттығу 1,2,5,6 сұрақтар басқа топ мүшелеріне қою, өз жауаптарыңды топ ішінде талдау.

2-топтың эксперименттік тапсырмалары

1-эксперимент

Сынауыққа су құйып жоғарғы жағынан қыздырыңдар.Оның төменгі және жоғарғы жағындағы температураны салыстырыңдар.Судың жылу өткізгіштігіне байланысты тиісті қорытынды жасаңдар.

2-Эксперимент

Сынауыққа су құйып енді жылуды төменгі жағынан беріңдер. Төменгі және жоғарғы бөліктегі температураны салыстырыңдар . Бірінші тәжірибе арасындағы айырмашылықты түсіндіріңдер.

Сұйықтарда жылу қалай берілетінін топта талдаңдар.

3 – эксперимент Конвекция құбылысын сипаттау үшін қыздырғыш плита, колба, перманганат калий түйіршіктері берілген.осы құралдарды пайдаланып сұйықтарда жылу төменнен жоғарыға қарай берілетінін тәжірибе арқылы дәлелдеңдер.

1.Судың төменгі қабаты қызғанда , оның көлемі қалай өзгеретін сипаттаңдар.

2. Судың төменгі жағындағы қызған қабаты мен жоғарғы жағындағы салқын қабаты неліктен орын ауыстырады

3.Неліктен конвекция газдар мен сұйықтарда жүретінін болжаңдар

4.Заттың қандай күйінде конвекция жүру мүмкін емес? Жауаптарыңды негіздеңдер

5.Оқулықтағы 3-жаттығу 1,2,3 сұрақтарды топ мүшелеріне қою, өз жауаптарыңды топ ішінде талдау

3-топтың эксперименттік тапсырмалары

1-эксперимент

Плитканы қыздыру, қызған плиткаға қолымызды жақындатамыз.Жылу бізге қалай беріледі ?

Тірек сөздерге назар аударыңдар?

Біздің қолымыз бен плитка арасында не бар?

Ауа жылуды қалай өткізеді ( қатты заттар мен сұйықтарға қарағанда?

Мысалы плиткаға қасықты қойсақ ол тез қызады, ыдыстағы суды қойсақ олда тез қызады)

2-эксперимент Қажетті құралдар сұйықты Монометр ( газдың немесе сұйықтың қысымын өлшейтін құрал ), жылу қабылдағыш ( оның құрлысына назар аударыңдар), стол лампасы немесе электр плиткасы

1.Монометрді жылу қабылдағышқа қосу, жылу қабылдағышты қыздыру

Монометрдегі сұйық бағаны орын ауыстырды. Болжамдарыңды топ ішінде талдаңдар

2.Жылу қабылдағыш пен қызған дене арасына қағаз парағын қой. Нәтижесін бақылап талдаңдар

3.Қызған денеден жылу қабылдағышқа жылу қалай берілуі мүмкін екенін түсіндіріңдер

4.Сәулелену қарқындылығы қашықтыққа және, температураға,беттің түсіне байланысты екендігін дәлелдейтін тәжірибені жүргізіңдер, нәтижесін топта талдаңдар

5.Сәулелену қандай ортада жүзеге асады? Қатты , сұйық, газ немесе вакуум

Топ ішінде 4-жаттығудың 1,2,3 талдап басқа топ мүшелеріне қойыңдар.

Тест тапсырмалары «Жылуөткізгіштік, конвекция және сәулелену»

Оқушы бір қолына шыны стақанды ұстайды және оны жылдам ыстық сумен толтырады. Оқушының қолы бірнеше секундтан кейін ыстықты сезеді. Неліктен ол ыстықты уақыт ӛткеннен кейін сезді?

А) су жылуды жаман өткізеді

В) су жылуды жақсы өткіздеді

С) шыны жылуды нашар өткізеді

Д) шыны жылуды жақсы өткізеді

Неліктен сұйықты қыздырғанда конвекциялық ағын пайда болады?

А) сұйықтарды қыздырғанда олар ұлғаяды

В)қайнаунүктесінежақындағандасұйықтардакөпіршектерпайдабола бастайды

С) сұйықтарды қыздырғанда олардың молекулалары ұлғаяды

Д) сұйық бетіне жақын молекулалар сұйықты тастап ауаға өтеді

Жылуөткізгіштігі ең жақсы металды анықтау үшін тәжірибе өткізілді. Бірдей доптар балауыз көмегімен әртүрлі металдан жасалған өзекшелерге Х суретте көрсетілгендей жапсырылды. өзекшелер бір шетінен қыздырылды. Кейбір доптар құлады, кейбір доптар Y суреттегідей өзекшеде қалды.

Қай металдың (А,В,С,Д) жылуөткізгіштігі ең жақсы болып табылады?

Х термометрі мұз бөлігінің жоғарғы жағында орналасқан және Y термометрі сондай қашықтықта мұз бөлігінің астында орналасқан. Бірнеше минуттан кейін термометрлердің біреуінің көрсетуі өзгерді. Мұз бөлігі ерімеді.

Қай термометрдің көрсетуі өзгерді және неліктен?

Термометр

Себебі

А

X

суық ауа мұздан жоғары қарай көтеріледі

В

X